Szlaki Turystyczne:
Na terenie powiatu kazimierskiego
nie istnieją znakowane piesze szlaki turystyczne. Fakt ten nie oznacza
jednak braku atrakcyjnych miejsc pod względem krajobrazowym i historycznym.
Atrakcyjność tych terenów związana jest przede wszystkim z licznymi zabytkami
architektury sakralnej i świeckiej, starożytnymi kopcami kurhanami,
grodziskami, a więc miejscami o dużej wartości historycznej. Turystom
przebywającym na tych terenach można zasugerować kilka kierunków wycieczek:
1. Kazimierza Wielka - Cudzynowice - Topola - Skalbmierz.
2. Opatowiec - Rogów - Bejsce.
3. Krzyż - Czarnocin - Stradów - Drożejowice.
1. Szlak: Kazimierza Wielka - Cudzynowice - Topola - Skalbmierz
Kazimierza Wielka:
Kościół pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego wzniesiony w 1633 roku. W latach 1894-95 został rozbudowany i odnowiony. Od strony zachodniej kościoła nad jego wejściem znajdują się tablice z datami budowy i rozbudowy kościoła. Ołtarz pochodzi z początku XIX wieku. Ze zbudowaną w 1845 roku przez Kazimierza Łubieńskiego cukrownią "Łubna" związany jest zabytkowy kompleks rezydencjonalno-przemysłowy. Dzisiejszy Dom Kultury to pałacyk z drugiej połowy XIX wieku. W odległości dwóch kilometrów w kierunku Buska Zdroju wieś Jakuszowice, z pozostałościami kultury trzcinieckiej (ok.1600-1500 lat przed Chrystusem). Przeprowadzone badania archeologiczne odkryły ślady osady z II wieku naszej ery oraz grobowiec wodza Hunów z IV wieku naszej ery. Cennym znaleziskiem były liczne złote monety pochodzenia rzymskiego. Na południe od Kazimierzy Wielkiej miejscowość Słonowice, gdzie w 1979 roku zostały podjęte prace wykopaliskowe. Prace są w toku, jednak nie doprowadziły do ostatecznej oceny co do faktycznego charakteru znaleziska.
Cudzynowice:
Wieś z pozostałościami murowanego dworu z 1850 roku. Kościół Wszystkich Świętych wzniesiony w 1757 roku. Jest to kościół drewniany o konstrukcji zrębowej.
Topola:
W parku znajduje się dwór z XX wieku. Kościół Wniebowzięcia N. M. P. wzniesiony w 1840 roku w Kazimierzy Małej, przeniesiony do Topoli w 1973 roku. Przy szosie do Skalbmierza pomnik ku czci 20-u Polaków zamordowanych przez hitlerowców 28.01.1944 r. Szkoła Podstawowa położona na obrzeżach parku nosi imię Mikołaja Reja, który był dziedzicem Topoli.
Sielec:
Tuż przy drodze kapliczka z XIX wieku.
Skalbmierz:
Prawdopodobnym założycielem miasta był Skarbimir, wojewoda
Bolesława Krzywoustego, najwybitniejszy z możnowładczego rodu Awdańców.
Pierwsza wiadomość w źródłach pisanych o Skalbmierzu pochodzi z 1217 roku.
Przełomowym momentem w historii Skalbmierza było otrzymanie od króla
Kazimierza Wielkiego dokumentu lokacyjnego. Fakt ten miał miejsce 20.02.1342
roku na zamku w Krakowie. Wychowankiem szkoły, która istniała przy
kolegiacie, był pierwszy rektor odnowionej w 1400 roku Akademii Krakowskiej
Stanisław ze Skalbmierza. Kościół pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela
ufundowany w połowie XII wieku. Początkowo był to kościół jednonawowy.
Obecnie wnętrze kościoła jest trzynawowe. Kościół rozbudowany jeszcze w
XII wieku, wtedy to dobudowano wieże. W wieku XV zbudowany został obecny kościół
z zachowaniem części romańskich. W nawach wykorzystano sklepienie kolebkowo
krzyżowe z XVIII w. Na zachodniej ścianie naw bocznych piękne neogotyckie
konfesjonały z przełomu XIX i XX wieku. Nawa środkowa kościoła jest
dwukrotnie wyższa od naw bocznych. Barokowe ołtarze z początku XVIII wieku
znajdują się przy środkowych filarach. Ołtarz główny z 1908 r. Pomiędzy
kolumnami ołtarz Zwiastowania autorstwa Aleksandra Mroczkowskiego z 1909 r. Na
kolumnach znajduje się napis informujący, iż obecny ołtarz został wykonany
na wzór wcześniejszego z 1626 roku, a który spłonął w roku 1906. Przed kościołem
znajduje się kamienna barokowa figura św. Dominika z XVII w. W dzwonnicy dwa
dzwony z XV i XVIII wieku.
05.08.1944 roku to najtragiczniejszy dzień w historii
Skalbmierza. Wtedy to hitlerowcy dokonali pacyfikacji miasta. Przy ul. Reja
znajduje się pomnik upamiętniający śmierć 106 pomordowanych mieszkańców i
poległych partyzantów.
W odległości dwóch kilometrów w kierunku Miechowa miejscowość
Szarbia. Szkoła w dawnym dworze z XIX w. Pomnik poświęcony mieszkańcom
Szarbi zamordowanym podczas pacyfikacji Skalbmierza. Kolejną miejscowością
jest Rosiejów z kurhanami należącymi do kultury trzcinieckiej.
2. Szlak: Opatowiec - Rogów - Bejsce
Opatowiec:
Miejscowość
położona na lewym brzegu Wisły, w miejscu ujścia Dunajca do Wisły. Od XI
wieku do 1772 roku Opatowiec był własnością opactwa benedyktynów z Tyńca-stąd
nazwa miejscowości. W latach 1271-1869 Opatowiec posiadał prawa miejskie.
W 1283 roku został założony w Opatowcu klasztor dominikanów. Dawny
kościół klasztorny przejął funkcję kościoła parafialnego z XIII wieku,
a który został rozebrany w XIX wieku na skutek podmycia jego murów przez
wody Wisły. Kościół ten był przebudowywany w XVII i XIX wieku oraz po zniszczeniach
I wojny światowej. Na opatowskim rynku znajduje się pomnik poświęcony poległym
w walce z okupantem w latach 1939-45. Nad Wisłą znajduje się pomnik upamiętniający
80-tą rocznicę przeprawy legionistów Piłsudskiego z Galicji do Kongresówki.
Został on odsłonięty w 1994 roku.
Rogów:
Na rogowskim cmentarzu znajdował się drewniany kościółek M.B. Pocieszenia, który został wzniesiony w roku 1763 jako przyszpitalny. Aktualnie po przeniesieniu znajduje się on w skansenie Tokarnia koło Kielc. Nieopodal miejsca w którym stał ten kościółek późnobarokowa figura Matki Boskiej z 1763 r. W roku 1934 został wzniesiony kościół parafialny Nawiedzenia N.P. Marii. Jest on zbudowany na miejscu wcześniejszych kościołów z XV i XVIII wieku. Dzwonnica kościelna z 1751 roku w stylu barokowym. Nad Wisłą znajdował się zespół dworski, jednak dwór z 1685 roku spalił się w 1944 r. Pozostałością są zachowane elementy budynków i zasypane piwnice.
Bejsce:
Miejscowość
położona w pobliżu rzeki Nidzicy. Kościół św. Mikołaja z końca XIV wieku,
sąsiaduje od północy z barokową kaplicą św. Anny z 1649 r. Od południowej
strony późnorenesansowa kaplica Firlejów pod wezwaniem Matki Boskiej. Kaplica
pochodzi z lat 1594-1600. Stanowi ona najcenniejszy zabytek tzw. małej
architektury kultowej w okresie późnego renesansu w Polsce. Kaplica z zewnątrz
emanuje skromną dekoracją, jednak bogactwo wnętrza jest oszałamiające.
Przykładem bogactwa dekoracyjnego jest nagrobek Firlejów porównywalny z
najwybitniejszymi dziełami renesansowej sztuki europejskiej. W Bejscach
znajduje się również klasycystyczny pałac zbudowany w 1802 roku dla Marcina
Badeniego, generalnego zarządcy królewszczyzny, później ministra
sprawiedliwości Królestwa Polskiego, przez Jakuba Kubickiego (budowniczego
m.in. warszawskiego Belwederu). Obecnie pałac zajmowany jest przez Państwowy
Dom Opieki Społecznej. W odległości 1 kilometra na wschód od Bejsc znajduje
się kurhan, będący pozostałością kultury trzcinieckiej ze starszego okresu
epoki brązu.
3. Szlak: Krzyż - Czarnocin - Stradów - Drożejowice
Czarnocin:
Nazwa wsi pochodzi od staropolskiego imienia Czarnota, który zapewne był jej właścicielem. W pierwszej połowie XV wieku właścicielem Czarnocina był Jan Długosz, ojciec słynnego historyka. Natomiast sam historyk był właścicielem pobliskich Mękarzowic. W pozostałościach parku dworskiego siedziba Urzędu Gminy. Przykładem stylu gotyckiego jest kościół Wniebowzięcia M.B, wzniesiony w 1360 roku z fundacji Ottona z Mstyczowa. Kościół został odnowiony i przebudowany w 1885 r. Wnętrze kościoła jednonawowe. Ołtarze i ambona rokokowe z połowy XVIII w. Na cmentarzu grzebalnym zabytkowe nagrobki.
Stradów:
Kościół drewniany z 1657 r. Kościół został gruntownie
rozebrany w 1983 roku i ponownie postawiony po wymianie zużytych elementów.
Wyposażenie kościoła pochodzi z XVII w. W odległości 750 metrów od
kościoła pozostałości grodziska. Istnienie grodziska z XIII X wieku wiązane
jest z państwem Wiślan. Gród właściwy o powierzchni około 1,5 hektara
nazywany jest przez miejscową ludność Zamczyskiem, otacza go dobrze zachowany
potężny wał. Długość wału wynosi około 500 metrów, szerokość u
podstawy około 20 metrów, wysokość od wnętrza grodu wynosi od 2 do 6 metrów,
natomiast od dna fosy 12 metrów. Gród właściwy otaczają trzy podgrodzia o
nazwach miejscowych: Waliki, Mieścisko i najrozleglejsze z nich Barzyńskie, o
łącznej powierzchni około 25 ha. Jest to więc największe wczesnośredniowieczne
założenie obronne na terenie Polski.
W związku z przeprowadzoną reformą
administracyjną państwa z dniem 01.01.1999 roku Kazimierza Wielka ponownie
stała się siedzibą powiatu.